• چهارشنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۸ -
  • 16/10/2019

محمدرضا پورابراهیمی از راهکارهای مقابله با اثرات خشکسالی بر روند توسعه کرمان می‌گوید:

نسخه شفابخش کرمان چیست؟

اقتصاد کرمان: محمدرضا‭ ‬پورابراهیمی‭ ‬می‌گوید‭: ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬محدودیت‌های‭ ‬منابع‭ ‬آبی،‭ ‬قطعاً‭ ‬محدودیت‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬روبه‌رو‭ ‬شده‌ایم‭ ‬افزایش‭ ‬می‌یابد‭ ‬بنابراین‭ ‬رفتن‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬صنایع‭ ‬معدنی‭ ‬می‌تواند‭ ‬اولویت‭ ‬ما‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬عین‭ ‬حال‭ ‬حوزه‭ ‬گردشگری‭ ‬هم‭ ‬ظرفیت‭ ‬بسیار‭ ‬مناسبی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬حوزه‭ ‬معادن‭ ‬می‌تواند‭ ‬در‭ ‬آینده‭ ‬استان‭ ‬نقش‭ ‬ایفا‭ ‬کند‭.‬

 

کرمان‭ ‬اگرچه‭ ‬پهناورترین‭ ‬استان‭ ‬ایران‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬آیا‭ ‬درخور‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬بسیارش‭ ‬توسعه‭ ‬یافته‭ ‬است؟‭ ‬محمدرضا‭ ‬پورابراهیمی‭ ‬نماینده‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬باور‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬وضعیت‭ ‬تولید‭ ‬ناخالص‭ ‬داخلی‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬بسیار،‭ ‬از‭ ‬متوسط‭ ‬عملکرد‭ ‬کشور‭ ‬نیز‭ ‬پایین‌تر‭ ‬است‭. ‬هرچند‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬حالا‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬استان‌های‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬معدنی،‭ ‬صنعتی‭ ‬و‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬با‭ ‬چالشی‭ ‬درگیر‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬آینده‭ ‬همه‭ ‬این‭ ‬فعالیت‌ها‭ ‬را‭ ‬تحت‌الشعاع‭ ‬قرار‭ ‬دهد‭. ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬منظر‭ ‬میزان‭ ‬بارش‭ ‬سالانه‭ ‬در‭ ‬کشور،‭ ‬در‭ ‬رتبه‭ ‬27‭ ‬قرار‭ ‬گرفته،‭ ‬حالا‭ ‬با‭ ‬اتلاف‭ ‬شدید‭ ‬منابع‭ ‬آب‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬رخ‭ ‬می‌دهد،‭ ‬در‭ ‬آستانه‭ ‬وضعیتی‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬چشم‌انداز‭ ‬آن‭ ‬طی‭ ‬سال‌های‭ ‬آتی،‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬رفتن‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬محصول‭ ‬اصلی‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬یعنی‭ ‬پسته‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دیگر‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬معادن‭ ‬و‭ ‬ادامه‭ ‬حیات‭ ‬صنایع‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬منابع‭ ‬آبی‭ ‬گره‭ ‬خورده‭ ‬است‭. ‬شاید‭ ‬تمرکز‭ ‬ویژه‭ ‬بر‭ ‬گردشگری‭ ‬بتواند‭ ‬نسخه‭ ‬شفابخشی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬شرایط‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬ادامه،‭ ‬نماینده‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬مجلس‭ ‬در‭ ‬گفت‭ ‬و‭ ‬گو‭ ‬با‭ ‬تجارت‭ ‬فردا،‭ ‬از‭ ‬وضعیت‭ ‬مولفه‌های‭ ‬توسعه‌ای‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬و‭ ‬آینده‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬در‭ ‬جدال‭ ‬با‭ ‬چالش‌ها‭ ‬می‌گوید‭.‬

 

‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬از‭ ‬منظر‭ ‬توسعه‌یافتگی‭ ‬چه‭ ‬جایگاهی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬چه‭ ‬اندازه‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬گرفته‭ ‬شده‭ ‬است؟

وضعیت‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬شاخص‌های‭ ‬توسعه‌یافتگی‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭ ‬مختلف‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬بخواهیم‭ ‬عملکرد‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬یک‭ ‬معدلی‭ ‬که‭ ‬قابل‭ ‬ارزیابی‭ ‬است،‭ ‬ارزیابی‭ ‬کنیم،‭ ‬باید‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬مولفه‭ ‬تولید‭ ‬ناخالص‭ ‬داخلی‭ ‬کشور‭ ‬بیان‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬سهم‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬منابعی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬جمعیتی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬‌عنوان‭ ‬سرانه‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭ ‬از‭ ‬متوسط‭ ‬کشور‭ ‬هم‭ ‬پایین‌تر‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬وضعیت‭ ‬تولید‭ ‬ناخالص‭ ‬داخلی‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬به‌رغم‭ ‬وجود‭ ‬ظرفیت‌ها،‭ ‬امکانات‭ ‬و‭ ‬جمعیتی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬دارد،‭ ‬از‭ ‬متوسط‭ ‬عملکرد‭ ‬کشور‭ ‬یک‭ ‬مقدار‭ ‬پایین‌تر‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭ ‬مختلف‭ ‬نیازمند‭ ‬ارتقاست‭.‬

اگر‭ ‬بخواهیم‭ ‬به‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬استان‭ ‬اشاره‭ ‬کنیم،‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬آنها‭ ‬معادن‭ ‬استان‭ ‬است‭. ‬بیش‭ ‬از‭ ‬80‭ ‬درصد‭ ‬معادن‭ ‬بزرگ‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬حدود‭ ‬سالی‭ ‬63‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬ماده‭ ‬معدنی‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬استخراج‭ ‬می‌شود‭. ‬زنجیره‭ ‬تولید‭ ‬فولاد‭ ‬تا‭ ‬سقف‭ ‬10‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬نهایی‭ ‬شدن‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬تقریباً‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬کارهای‭ ‬مهمی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬فولاد‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬شکلی،‭ ‬ما‭ ‬سهم‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ارزش‭ ‬افزوده‭ ‬حوزه‭ ‬مواد‭ ‬معدنی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬شاهد‭ ‬هستیم‭. ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬صنایعی‭ ‬مثل‭ ‬مس‭ ‬که‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬شرکت‭ ‬تولیدکننده‭ ‬مس‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بخش‭ ‬عمده‌ای‭ ‬از‭ ‬فعالیت‭ ‬شرکت‭ ‬ملی‭ ‬مس‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬قاعدتاً‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ظرفیت‭ ‬زیادی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬هست‭ ‬و‭ ‬می‌تواند‭ ‬سالانه‭ ‬تا‭ ‬ظرفیت‭ ‬حداقل‭ ‬250‭ ‬هزار‭ ‬تن‭ ‬مس‭ ‬کاتد‭ ‬را‭ ‬تحویل‭ ‬دهد،‭ ‬وضعیت‭ ‬کاملاً‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭.‬

در‭ ‬صنعت‭ ‬زغال‭ ‬هم‭ ‬ظرفیت‭ ‬تقریباً‭ ‬بسیار‭ ‬بالایی‭ ‬وجود‭ ‬دارد؛‭ ‬حجم‭ ‬عظیمی‭ ‬که‭ ‬به‌‭ ‬عنوان‭ ‬معادن‭ ‬زغال‌سنگ‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬هستند‭ ‬در‭ ‬شهرستان‌های‭ ‬زرند،‭ ‬کوهبنان‭ ‬و‭ ‬راور‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬خود‭ ‬کرمان‭ ‬هم‭ ‬نشان‌دهنده‭ ‬این‭ ‬امکان‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬بخش‭ ‬معدنی‭ ‬است‭. ‬بنابراین‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬معدن‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬معدنی‭ ‬اتفاقات‭ ‬خیلی‭ ‬مثبتی‭ ‬رخ‭ ‬داده‭ ‬اما‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬میزانی‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬پتانسیل‭ ‬معدنی‭ ‬استان‭ ‬استفاده‭ ‬شود،‭ ‬هنوز‭ ‬فاصله‭ ‬زیادی‭ ‬داریم‭. ‬بخش‌های‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬معدنی‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬نمی‌شود‭ ‬و‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬چالش‌های‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬است‭.‬

از‭ ‬سوی‭ ‬دیگر‭ ‬کشاورزی‭ ‬هم‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬خوب‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬زیرا‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬قطب‌های‭ ‬مهم‭ ‬کشاورزی‭ ‬کشور‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭. ‬25‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬باغات‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬موضوعات‭ ‬مهمی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬داریم،‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بیشترین‭ ‬سهم‭ ‬صادرات‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬محصول‭ ‬پسته‭ ‬و‭ ‬خرما‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬عدد‭ ‬قابل‌توجهی‭ ‬است‭. ‬حداقل‭ ‬صادرات‭ ‬محصولات‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬سالانه‭ ‬بین‭ ‬1‭ ‬تا‭ ‬5‭ /‬1‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬عدد‭ ‬در‭ ‬مجموع‭ ‬صادرات‭ ‬غیرنفتی،‭ ‬عدد‭ ‬قابل‌توجهی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬نشان‭ ‬از‭ ‬توانمندی‭ ‬است‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬استان،‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬عمده‭ ‬کشور‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬امکان‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬محصولات‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬سردی‭ ‬هوا‭ ‬در‭ ‬استان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬وجود‭ ‬ندارد،‭ ‬بر‭ ‬عهده‭ ‬دارد‭. ‬البته‭ ‬این‭ ‬پتانسیل‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬چه‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬

 

‭ ‬شاید‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬نمادهای‭ ‬کرمان‭ ‬برای‭ ‬افکار‭ ‬عمومی،‭ ‬محصول‭ ‬پسته‭ ‬باشد‭. ‬بر‭ ‬این‭ ‬اساس‭ ‬برخی‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬باورند‭ ‬که‭ ‬توانمندی‭ ‬کنونی‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬پسته‭ ‬خلاصه‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬آیا‭ ‬این‭ ‬نظر‭ ‬را‭ ‬تایید‭ ‬می‌کنید؟

خیر،‭ ‬توانمندی‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬فقط‭ ‬در‭ ‬پسته‭ ‬نیست‭. ‬پسته‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اقلام‭ ‬اصلی‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬عرض‭ ‬کردم‭ ‬سالی‭ ‬تقریباً‭ ‬5‭ /‬1‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬پربرداشت‭ ‬و‭ ‬قیمت‌های‭ ‬خوب‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬ارزآوری‭ ‬کند‭ ‬بنابراین‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬ماست‭ ‬اما‭ ‬همه‌اش‭ ‬در‭ ‬پسته‭ ‬خلاصه‭ ‬نشده‭ ‬است‭.‬

علاوه‭ ‬بر‭ ‬آنچه‭ ‬در‭ ‬بالا‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬ظرفیت‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬اشاره‭ ‬کردم،‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان،‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬گردشگری‭ ‬هم‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬خیلی‭ ‬خوبی‭ ‬وجود‭ ‬دارد؛‭ ‬توسعه‭ ‬اماکن‭ ‬گردشگری‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬و‭ ‬ثبت‭ ‬آثار‭ ‬تاریخی‭ ‬برای‭ ‬گردشگری‭ ‬به‭ ‬نحوی‭ ‬که‭ ‬الان‭ ‬جزو‭ ‬استان‌های‭ ‬برتر‭ ‬کشور‭ ‬هستیم‭. ‬ما‭ ‬توانستیم‭ ‬در‭ ‬یونسکو‭ ‬مجموعه‌ای‭ ‬از‭ ‬ابنیه‭ ‬و‭ ‬آثار‭ ‬تاریخی‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬ثبت‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اتفاقات‭ ‬مثبتی‭ ‬بوده‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬رقم‭ ‬خورده‭ ‬است‭. ‬مجموعه‭ ‬بخش‭ ‬گردشگری‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬من‭ ‬یک‭ ‬ظرفیت‭ ‬بسیار‭ ‬خوب‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬اقتصادی‭ ‬استان‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ویژگی‭ ‬اقلیمی‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬وجود‭ ‬ابنیه‭ ‬تاریخی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان،‭ ‬از‭ ‬جیرفت‭ ‬با‭ ‬مجموعه‭ ‬تاریخی‭ ‬جیرفت‭ ‬‮«‬کُنارصندل‮»‬‭ ‬گرفته‭ ‬تا‭ ‬بم‭ ‬با‭ ‬مجموعه‭ ‬‮«‬ارگ‭ ‬بم‮»‬‭ ‬و‭ ‬خود‭ ‬کرمان‭ ‬با‭ ‬مجموعه‭ ‬‮«‬آثار‭ ‬تاریخی‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‮»‬،‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬ازجمله‭ ‬استان‌های‭ ‬با‭ ‬ظرفیت‭ ‬بالا‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬گردشگری‭ ‬است‭.‬

شاید‭ ‬گردشگری‭ ‬واضح‌ترین‭ ‬توانمندی‭ ‬با‭ ‬پتانسیل‭ ‬زیاد‭ ‬ایران‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬طی‭ ‬40‭ ‬سال‭ ‬اخیر‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬مدیریت‭ ‬اشتباه‭ ‬شکوفا‭ ‬نشده‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬اصلاح‭ ‬این‭ ‬روند،‭ ‬قطعاً‭ ‬پتانسیل‌های‭ ‬دیگری‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬فرصت‭ ‬کشف‭ ‬و‭ ‬شکوفایی‭ ‬می‌یابد‭.‬

با‭ ‬این‭ ‬حال‭ ‬این‭ ‬ظرفیت‌ها‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬به‌کارگیری‭ ‬همه‭ ‬آن‭ ‬مجموعه‭ ‬توانی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬بوده،‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬نشده‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬عملکردمان‭ ‬در‭ ‬تولید‭ ‬ناخالص‭ ‬داخلی‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭ ‬صنعت،‭ ‬معدن،‭ ‬کشاورزی،‭ ‬خدمات‭ ‬و‭ ‬مجموعه‌های‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬متوسط‭ ‬کشور‭ ‬بیشتر‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬شاید‭ ‬بخش‭ ‬عمده‌ای‭ ‬از‭ ‬ضعف‭ ‬ما‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭.‬

 

‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬کلیاتی‭ ‬که‭ ‬شما‭ ‬از‭ ‬وضعیت‭ ‬حوزه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬گفتید،‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬جزئی‌تر‭ ‬آیا‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬معدنی‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬معادن‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬غنی‭ ‬مانند‭ ‬گل‌گهر‭ ‬و‭ ‬سیرجان‭ ‬توانسته‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬توسعه‭ ‬استان‭ ‬ایجاد‭ ‬کند؟

بله،‭ ‬پیشتر‭ ‬اشاره‭ ‬کردم‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬معادن‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬خیلی‭ ‬اتفاقات‭ ‬مثبتی‭ ‬در‭ ‬آنها‭ ‬رقم‭ ‬خورده‭ ‬است‭. ‬مجموعه‭ ‬گل‌گهر‭ ‬الان‭ ‬به‭ ‬قطب‭ ‬تولید‭ ‬فولاد‭ ‬کشور‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬آینده‭ ‬باید‭ ‬صنایع‭ ‬پایین‌دستی‭ ‬صنعت‭ ‬فولاد‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬طراحی‭ ‬کنیم‭. ‬البته‭ ‬محدودیت‭ ‬آب‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مشکلات‭ ‬اصلی‭ ‬ماست‭ ‬که‭ ‬باز‭ ‬خبرهای‭ ‬خوبی‭ ‬از‭ ‬موضوع‭ ‬خط‭ ‬انتقال‭ ‬آبی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬از‭ ‬خلیج‌فارس‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬استان‌های‭ ‬کرمان‭ ‬و‭ ‬یزد‭ ‬می‌آید،‭ ‬داریم‭. ‬خوشبختانه‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬45‭ ‬درصد‭ ‬پیشرفت‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬ظرف‭ ‬یکی‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬آینده‭ ‬قرار‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬برسد‭. ‬اگر‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬آبرسانی‌ای‭ ‬که‭ ‬شیرین‌کن‌های‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬بندرعباس‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬نهایی‭ ‬شدن‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬خط‭ ‬انتقال‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬اجراست‭ ‬تا‭ ‬دو‭ ‬سال‭ ‬دیگر‭ ‬به‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬برسد،‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنم‭ ‬تحول‭ ‬بزرگی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬بابت‭ ‬ایجاد‭ ‬صنایع‭ ‬پایین‌دستی‭ ‬فولاد‭ ‬از‭ ‬منظر‭ ‬معادنی‭ ‬همانند‭ ‬صنایع‭ ‬گل‌گهر‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬شرکت‌هایی‭ ‬مثل‭ ‬گوهرزمین‭ ‬اتفاق‭ ‬خواهد‭ ‬افتاد‭.‬

 

‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬توصیفات‭ ‬از‭ ‬معادن‭ ‬استان،‭ ‬این‭ ‬سوال‭ ‬پیش‭ ‬می‌آید‭ ‬که‭ ‬آیا‭ ‬سهمی‭ ‬از‭ ‬درآمد‭ ‬این‭ ‬معادن‭ ‬به‭ ‬کرمان‭ ‬می‌رسد؟

ما‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬مدنظر‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬بودیم‭ ‬که‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬درآمدها‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬برگردد‭. ‬متاسفانه‭ ‬سازمان‭ ‬برنامه‭ ‬به‭ ‬دلایل‭ ‬مختلف‭ ‬از‭ ‬پرداخت‭ ‬این‭ ‬تعهد‭ ‬شانه‭ ‬خالی‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬هرسال‭ ‬به‌‭ ‬عنوان‭ ‬تعهدات‭ ‬می‌آورد‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬دلایل‭ ‬مختلف‭ ‬ازجمله‭ ‬نبود‭ ‬نقدینگی‭ ‬و‭ ‬اینکه‭ ‬امکان‭ ‬پرداخت‭ ‬نیست،‭ ‬به‭ ‬شکلی‭ ‬جزو‭ ‬تعهدات‭ ‬سنواتی‭ ‬لحاظ‭ ‬می‌کند‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬حال‭ ‬گزارش‌هایی‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬نشان‭ ‬می‌دهد‭ ‬عدد‭ ‬و‭ ‬رقم‌هایی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬استان‭ ‬بابت‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬معادن‭ ‬که‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬حق‭ ‬استان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬هم‭ ‬دیده‭ ‬شده‭ ‬تعلق‭ ‬می‌گیرد،‭ ‬تقریباً‭ ‬در‭ ‬حد‭ ‬صفر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬اصلاً‭ ‬هیچ‭ ‬اتفاقی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬نیفتاده‭ ‬است‭.‬

 

‭ ‬اکتشاف‭ ‬و‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬معادن‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬دولت‭ ‬است‭ ‬یا‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی؟

تقریباً‭ ‬می‌توانیم‭ ‬بگوییم‭ ‬بخش‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬است‭. ‬البته‭ ‬معادن‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بهره‌برداری‌اش‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬است‭. ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬شرکت‌های‭ ‬دولتی‭ ‬هم‭ ‬مثل‭ ‬مجموعه‭ ‬ایمیدرو‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬معادن‭ ‬استان‭ ‬حضور‭ ‬دارند‭. ‬در‭ ‬کنار‭ ‬اینکه‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬هم‭ ‬معادن‭ ‬خودش‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬شرکت‌هایی‭ ‬مثل‭ ‬گل‌گهر‭ ‬و‭ ‬مس‭ ‬و‭ ‬امثالهم‭ ‬هم‭ ‬شرکت‌های‭ ‬غیردولتی‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭ ‬ولی‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬سهام‌شان‭ ‬به‭ ‬شکلی‭ ‬وابسته‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬واقع‭ ‬سهم‭ ‬دولت‭ ‬بسیار‭ ‬زیاد‭ ‬است‭. ‬90‭ ‬درصد‭ ‬درآمد‭ ‬استحصالی‭ ‬معدن‭ ‬استان‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬دولتی‭ ‬است‭. ‬پهنه‌های‭ ‬وسیعی‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬امیدبخش‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬شرکت‌های‭ ‬دولتی‭ ‬یا‭ ‬شبه‌دولتی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‌تبع‭ ‬آن‭ ‬اکتشافات‭ ‬هم‭ ‬عمده‌اش‭ ‬دولتی‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬ناقص‭ ‬و‭ ‬کم‌حجم‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬روش‌های‭ ‬با‭ ‬تکنولوژی‌های‭ ‬قدیمی‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭.‬

 

‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬همان‌طور‭ ‬که‭ ‬گفتید‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬کرمان‭ ‬است‭. ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬خشکسالی‌های‭ ‬کنونی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬چالش‌های‭ ‬جدی‭ ‬روبه‌رو‭ ‬کرده،‭ ‬وضعیت‭ ‬کشاورزی‭ ‬به‌ویژه‭ ‬پسته‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬چگونه‭ ‬ارزیابی‭ ‬می‌کنید؟

ما‭ ‬با‭ ‬شرایط‭ ‬خاصی‭ ‬روبه‌رو‭ ‬شدیم‭. ‬خشکسالی‌های‭ ‬پیاپی‭ ‬باعث‭ ‬شده‭ ‬بخش‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬آب‌های‭ ‬زیرسطحی‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬پایین‭ ‬برود‭. ‬الان‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬شهرهایی‭ ‬مثل‭ ‬انار‭ ‬و‭ ‬رفسنجان‭ ‬سطح‭ ‬آب‭ ‬آنقدر‭ ‬پایین‭ ‬رفته‭ ‬که‭ ‬شما‭ ‬نمی‌توانید‭ ‬به‌‭ ‬صورت‭ ‬قبلی‭ ‬امکان‭ ‬آبرسانی‭ ‬به‭ ‬زمین‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬باشید‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬نه‌تنها‭ ‬نمی‌توانید‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬بکنید‭ ‬بلکه‭ ‬اثر‭ ‬آن‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬شرایطی‭ ‬که‭ ‬کیفیت‭ ‬آب‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬رفته‭ ‬است‭. ‬EC‭ ‬آب‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬باعث‭ ‬شده‭ ‬دیگر‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬درد‭ ‬کشاورزی‭ ‬نخورد‭. ‬آب‭ ‬تلخ‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬عملاً‭ ‬آثار‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬خشکسالی‌های‭ ‬پیاپی‭ ‬هم‭ ‬باعث‭ ‬شده‭ ‬امکان‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬از‭ ‬آب‭ ‬کمتر‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬اثر‭ ‬منفی‭ ‬داشته‭ ‬بر‭ ‬اینکه‭ ‬ما‭ ‬بتوانیم‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬منابع‭ ‬آبی‭ ‬آن‭ ‬چیزی‭ ‬که‭ ‬حداقل‭ ‬سطح‭ ‬موجود‭ ‬است،‭ ‬اگر‭ ‬افزایش‭ ‬نمی‌دهیم‭ ‬حداقل‭ ‬سطح‭ ‬موجود‭ ‬را‭ ‬حفظ‭ ‬کنیم‭. ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬حجم‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬باغ‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬پسته‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬استان‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬خشک‭ ‬شدن‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬آرام‌آرام‭ ‬آن‭ ‬زمین‌ها‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬خارج‭ ‬شدن‭ ‬از‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬است‭. ‬البته‭ ‬متاسفانه‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬85‭ ‬درصد‭ ‬زمین‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬کماکان‭ ‬آبیاری‭ ‬غرقابی‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬آبیاری،‭ ‬دوسوم‭ ‬آب‭ ‬استان‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬رفتن‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬راهکارهای‭ ‬مواجه‭ ‬شدن‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬بتوانیم‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬مدیریت‭ ‬و‭ ‬آبیاری‭ ‬صنعتی‭ ‬را‭ ‬جایگزین‭ ‬آبیاری‭ ‬سنتی‭ ‬کنیم‭.‬

 

‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬خشکسالی،‭ ‬آیا‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬آینده‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬باغات‭ ‬پسته‭ ‬دل‭ ‬بست‭ ‬که‭ ‬همچنان‭ ‬صادرات،‭ ‬ارزآوری‭ ‬و‭ ‬اشتغال‭ ‬برای‭ ‬کشور‭ ‬داشته‭ ‬باشد؟

اگر‭ ‬ما‭ ‬موضوع‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬کشاورزی‭ ‬صنعتی‭ ‬را‭ ‬مدنظر‭ ‬قرار‭ ‬دهیم،‭ ‬بله‭ ‬می‌توانیم‭. ‬الان‭ ‬میزان‭ ‬تولید‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی،‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬تقریباً‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬هکتار‭ ‬یک‌سوم‭ ‬متوسط‭ ‬عملکرد‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ورود‭ ‬پیدا‭ ‬کردند‭ ‬مثل‭ ‬آمریکایی‌ها‭. ‬الان‭ ‬آمریکا‭ ‬رقیب‭ ‬اصلی‭ ‬تولید‭ ‬پسته‭ ‬ایران‭ ‬است‭. ‬ترکیه‭ ‬جزو‭ ‬رقبای‭ ‬ما‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭. ‬چین‭ ‬اخیراً‭ ‬به‭ ‬اینها‭ ‬پیوسته‭ ‬است‭. ‬یونان‭ ‬هم‌اکنون‭ ‬جزو‭ ‬کشورهایی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬تولید‭ ‬پسته‭ ‬کار‭ ‬می‌کند‭. ‬متوسط‭ ‬عملکرد‭ ‬همه‭ ‬کشورها‭ ‬تقریباً‭ ‬دو‭ ‬تا‭ ‬سه‭ ‬برابر‭ ‬متوسط‭ ‬عملکرد‭ ‬ماست‭. ‬مفهوم‭ ‬ساده‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬قیمت‭ ‬تولیدشده‭ ‬برای‭ ‬ما‭ ‬سه‭ ‬برابر‭ ‬یا‭ ‬دو‭ ‬برابر‭ ‬حداقل‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬بخواهیم‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬را‭ ‬ادامه‭ ‬دهیم‭ ‬نه‭ ‬در‭ ‬بحث‭ ‬آب‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بحث‭ ‬بهای‭ ‬تمام‌شده‭ ‬هم‭ ‬امکان‭ ‬رقابت‭ ‬نداریم‭. ‬بنابراین‭ ‬تنها‭ ‬راه‭ ‬موجود‭ ‬برای‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ظرفیت‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سیستم‭ ‬تولید‭ ‬پسته‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬رویکرد‭ ‬سنتی‭ ‬به‭ ‬صنعتی‭ ‬تبدیل‭ ‬کنیم‭. ‬نوع‭ ‬آبیاری‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬ذیل‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬این‭ ‬مسیر‭ ‬اتفاق‭ ‬بیفتد‭ ‬ما‭ ‬می‌توانیم‭ ‬وضعیت‭ ‬بهتری‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬گذشته‭ ‬هم‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭.‬

 

‭ ‬با‭ ‬همه‭ ‬توضیحاتی‭ ‬که‭ ‬شما‭ ‬درباره‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬پایه‌های‭ ‬توسعه‭ ‬کرمان‭ ‬مطرح‭ ‬کردید،‭ ‬طرح‌های‭ ‬توسعه‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬باید‭ ‬بر‭ ‬کدام‌یک‭ ‬گذاشته‭ ‬شود؟‭ ‬کشاورزی،‭ ‬معدن‭ ‬یا‭ ‬گردشگری؟

ما‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬محدودیت‌های‭ ‬منابع‭ ‬آبی‭ ‬اگر‭ ‬نتوانیم‭ ‬آن‭ ‬اصلاح‭ ‬ساختار‭ ‬توسعه‭ ‬صنعتی‭ ‬یعنی‭ ‬اصلاح‭ ‬کشاورزی‭ ‬صنعتی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬عملیاتی‭ ‬کنیم،‭ ‬قطعاً‭ ‬محدودیت‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬روبه‌رو‭ ‬شده‌ایم‭ ‬افزایش‭ ‬می‌یابد‭ ‬بنابراین‭ ‬رفتن‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬صنایع‭ ‬معدنی‭ ‬که‭ ‬معدن‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬بسیار‭ ‬زیاد‭ ‬است،‭ ‬می‌تواند‭ ‬اولویت‭ ‬ما‭ ‬باشد‭. ‬در‭ ‬عین‭ ‬حال‭ ‬حوزه‭ ‬گردشگری‭ ‬هم‭ ‬ظرفیت‭ ‬بسیار‭ ‬مناسبی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬حوزه‭ ‬معادن‭ ‬می‌تواند‭ ‬کمک‭ ‬ما‭ ‬باشد‭.‬

 

‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬شما‭ ‬آیا‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬می‌تواند‭ ‬در‭ ‬غیر‭ ‬از‭ ‬حوزه‭ ‬کشاورزی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬قوت‭ ‬بگیرد؟

بله،‭ ‬الان‭ ‬شرکت‌های‭ ‬معدنی‭ ‬و‭ ‬صنعتی‭ ‬زیادی‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬کشاورزی‭ ‬نیستند،‭ ‬ولی‭ ‬دارند‭ ‬کار‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬جزو‭ ‬شرکت‌های‭ ‬برتر‭ ‬کشور‭ ‬هم‭ ‬هستند‭. ‬اخیراً‭ ‬موضوع‭ ‬بحث‭ ‬شرکت‌های‭ ‬دانش‌بنیان‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬موضوعات‭ ‬اساسی‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬بود‭. ‬الان‭ ‬شرکت‌های‭ ‬صادرکننده‌ای‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬محصولات‭ ‬صادراتی‭ ‬دانش‌بنیان‌شان‭ ‬به‌‭ ‬عنوان‭ ‬محصولات‭ ‬مطرح‭ ‬کشور‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬اینها‭ ‬نمونه‌ای‭ ‬از‭ ‬اقداماتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کشاورزی‭ ‬نیستند‭ ‬ولی‭ ‬جزو‭ ‬شرکت‌های‭ ‬مطرح‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬هم‭ ‬هستند‭.‬

 

‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬توسعه‭ ‬نامتوازن‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬می‌گویند‭. ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬می‌تواند‭ ‬آسیب‌های‭ ‬متعدد‭ ‬ازجمله‭ ‬گسترش‭ ‬حاشیه‌نشینی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭. ‬آیا‭ ‬کرمان‭ ‬با‭ ‬خطر‭ ‬حاشیه‌نشینی‭ ‬روبه‌رو‭ ‬است؟

کرمان‭ ‬هم‭ ‬مثل‭ ‬همه‭ ‬مراکز‭ ‬استان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬تقریباً‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬معضل‭ ‬روبه‌رو‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬هست‭ ‬و‭ ‬حتماً‭ ‬اگر‭ ‬ما‭ ‬بخواهیم‭ ‬این‭ ‬معضل‭ ‬را‭ ‬برطرف‭ ‬کنیم‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬سراغ‭ ‬توسعه‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭ ‬مختلف‭ ‬در‭ ‬شهرستان‌های‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬مرکز‭ ‬استان‭ ‬برویم‭ ‬زیرا‭ ‬وقتی‭ ‬در‭ ‬آنجا‭ ‬کار‭ ‬نباشد‭ ‬برای‭ ‬کار‭ ‬به‭ ‬مرکز‭ ‬استان‭ ‬می‌آیند‭ ‬و‭ ‬جا‭ ‬و‭ ‬مکان‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬می‌روند‭ ‬در‭ ‬حاشیه‭ ‬شهرها‭ ‬شروع‭ ‬می‌کنند‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬جاهای‭ ‬غیربهداشتی‭ ‬و‭ ‬غیرقابل‌سکونت‭ ‬سکنی‭ ‬می‌گیرند‭. ‬بنابراین‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬شبیه‭ ‬استان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬همین‭ ‬وضعیت‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬استان‌ها‭ ‬شدتش‭ ‬کمتر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬برخی‭ ‬استان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬شاید‭ ‬وضعیت‭ ‬بدتری‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭.‬

 

به‭ ‬عنوان‭ ‬سوال‭ ‬آخر‭ ‬اگر‭ ‬بخواهید‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬خلاصه‭ ‬به‭ ‬چالش‌های‭ ‬عمده‭ ‬کرمان‭ ‬اشاره‭ ‬کنید،‭ ‬کدام‌یک‭ ‬را‭ ‬مهم‌تر‭ ‬می‌دانید؟

بزرگ‌ترین‭ ‬چالشی‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬داریم‭ ‬بحث‭ ‬آب‭ ‬است‭. ‬اگر‭ ‬ما‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬صحیحی‭ ‬برای‭ ‬بحث‭ ‬آب‭ (‬چه‭ ‬آب‭ ‬شرب،‭ ‬چه‭ ‬آب‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬آب‭ ‬صنعت‭) ‬نداشته‭ ‬باشیم،‭ ‬آینده‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬به‭ ‬‌شدت‭ ‬تهدید‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬شاید‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬اصلی‌ترین‭ ‬موضوعات‭ ‬ماست‭. ‬دومین‭ ‬معضلی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬داریم،‭ ‬وجود‭ ‬اتباع‭ ‬بیگانه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬وضعیت‭ ‬اقتصادی‭ ‬و‭ ‬اشتغال،‭ ‬مسائل‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬امنیتی‭ ‬را‭ ‬هم‭ ‬دچار‭ ‬چالش‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬برآورد‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬نزدیک‭ ‬10‭ ‬درصد‭ ‬جمعیت‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬اتباع‭ ‬خارجی‭ ‬باشند‭ ‬که‭ ‬بخش‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬به‌‭ ‬صورت‭ ‬غیرمجاز‭ ‬و‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬هم‭ ‬به‌‭ ‬صورت‭ ‬مجاز‭ ‬موقت‭ ‬حضور‭ ‬دارند‭. ‬

بنابراین‭ ‬دومین‭ ‬چالش‭ ‬مهم‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬وجود‭ ‬اتباعی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬برای‭ ‬آنها‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬شود‭. ‬در‭ ‬کنار‭ ‬این‭ ‬قضیه‭ ‬مشکلات‭ ‬و‭ ‬مسائل‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬بحث‌های‭ ‬کلان‭ ‬کشور‭ ‬مثل‭ ‬بنگاه‌ها،‭ ‬وضعیت‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬اقتصادی،‭ ‬فضای‭ ‬کسب‌وکار‭ ‬و‭ ‬اینها‭ ‬هم‭ ‬مشکلاتی‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬‌صورت‭ ‬عام‭ ‬در‭ ‬استان‌های‭ ‬دیگر‭ ‬هم‭ ‬هست‭. ‬

اخبار مرتبط
نظرات شما